Dit jaar staat bol van belangrijke wijzigingen in de plasticwetgeving, en dat heeft directe gevolgen voor jouw bedrijf in de foodservice en evenementenbranche. Van het uitgebreide verbod op wegwerpplastic tot nieuwe rapportageverplichtingen en de invoering van statiegeld op blikjes: de regels veranderen maandelijks. In dit artikel zetten we de acht belangrijkste data voor je op een rij, zodat je precies weet wanneer je aan welke regels moet voldoen en hoe je je bedrijf compliant houdt.
1. Januari: uitbreiding verbod op wegwerpplastic
Het jaar begon met een flinke uitbreiding van het verbod op single-use plastic producten. Waar sinds 2021 al een aantal wegwerpproducten van plastic verboden waren, zoals bordjes, bestek, roerstaafjes en rietjes, zijn daar in januari nieuwe producten aan toegevoegd. Ook producten die maar voor een deel uit kunststof bestaan, zoals kartonnen bekers met een plastic coating, vallen onder deze regelgeving.
Voor horeca en evenementen betekent dit dat je geen plastic wegwerpproducten meer mag gebruiken die niet aan de nieuwe eisen voldoen. Producten van oxo-degradeerbare kunststof zijn volledig verboden, omdat ze in kleine stukjes microplastics afbreken die schadelijk zijn voor de natuur. Ook wegwerpbekers van piepschuim (EPS) mogen niet meer worden aangeboden.
Een belangrijke nuance: bestaande voorraden mag je nog wel verkopen of gebruiken, mits je kunt aantonen dat het om voorraad gaat die al op de markt was gebracht vóór het verbod. Bewaar dus je facturen en bestellijsten goed. Voor wegwerpbekers en bakjes voor consumptie ter plaatse geldt echter een uitzondering: deze voorraden mogen niet worden opgemaakt.
2. Maart: nieuwe eisen voor verpakkingsrapportage
Vanaf maart zijn bedrijven verplicht om gedetailleerde informatie aan te leveren over hun verpakkingsgebruik en afvalstromen. Deze rapportageverplichting is onderdeel van de verschuiving naar een circulaire economie, waarbij transparantie over materiaalgebruik steeds belangrijker wordt.
Je moet precies bijhouden welke verpakkingen je gebruikt, hoeveel daarvan op de markt komt en wat er met het afval gebeurt. Dit geldt vooral voor producenten en importeurs die verpakkingen of verpakte producten op de Nederlandse markt brengen. De rapportage moet inzicht geven in de verschillende materiaalstromen en hoe deze worden ingezameld en verwerkt.
Bereid je voor door nu al een systeem op te zetten waarmee je je verpakkingsgebruik nauwkeurig kunt monitoren. Houd bij welke types verpakkingen je gebruikt, van welke materialen ze zijn gemaakt en in welke hoeveelheden. Dit bespaart je later veel administratieve hoofdpijn en zorgt ervoor dat je aan de nieuwe verplichtingen kunt voldoen.
3. Juni: start van de statiegeldregeling voor blikjes
Juni markeert een belangrijk moment voor de foodservice sector: de invoering van statiegeld op blikjes. Na de introductie van statiegeld op kleine plastic flesjes in 2021, wordt het systeem nu uitgebreid naar aluminium drankblikjes. Dit heeft directe gevolgen voor horecagelegenheden, festivals en evenementen waar blikjes worden verkocht.
Voor jouw bedrijf betekent dit dat je een inzamelsysteem moet opzetten voor lege blikjes. Klanten betalen statiegeld bij aankoop en krijgen dit terug bij inlevering. Je moet dus niet alleen de logistiek regelen voor het innemen van lege blikjes, maar ook voor de retournering naar de producent of een inzamelpunt.
Vooral voor evenementen vraagt dit om een doordachte aanpak. Waar plaats je innamepunten? Hoe voorkom je dat bezoekers blikjes meenemen naar huis in plaats van in te leveren? En hoe zorg je voor voldoende capaciteit tijdens drukke momenten? Begin nu al met het uitdenken van een praktisch systeem dat past bij jouw operatie.
4. Juli: aanscherping recyclingdoelstellingen
Per juli worden de recyclingdoelstellingen voor verschillende materiaalstromen aangescherpt. Dit betekent dat bedrijven hogere percentages moeten halen voor het recyclen van hun verpakkingen. De Europese Unie zet flink in op het verhogen van recyclingcijfers als onderdeel van de transitie naar een circulaire economie.
Voor PET-flessen (polyethyleentereftalaat) gelden vanaf 2025 al concrete eisen: 25% van het materiaal moet uit gerecycled materiaal bestaan. Vanaf 2030 stijgt dit naar 30% voor alle flessen. Ook voor andere materiaalstromen zoals karton, glas en aluminium worden de doelstellingen aangescherpt.
Deze aanscherping heeft directe gevolgen voor je verpakkingskeuzes. Materialen die makkelijk te recyclen zijn worden aantrekkelijker, terwijl complexe meerlaagse verpakkingen die moeilijk te scheiden zijn juist minder interessant worden. Kijk daarom kritisch naar je huidige verpakkingsportfolio en overweeg of je bepaalde materialen kunt vervangen door beter recyclebare alternatieven.
5. September: nieuwe regels voor bioplastics
September brengt aangescherpte regelgeving voor bioplastics en composteerbare verpakkingen. Veel bedrijven dachten met bioplastics een duurzaam alternatief te hebben gevonden, maar de praktijk blijkt weerbarstiger. Bioplastics breken namelijk niet snel genoeg af in de natuur en veroorzaken dezelfde problemen als fossiel plastic.
De nieuwe regels maken duidelijk wanneer je een product nog als bioplastic mag aanduiden en welke certificeringen vereist zijn. Alle producten van oxo-degradeerbare kunststof zijn volledig verboden, omdat deze in kleine microplastics uiteenvallen die zeer schadelijk zijn voor het milieu. Ook bioplastics gemaakt van mais, graanstengels of suikerriet vallen gewoon onder de plasticwetgeving.
Let op: ook als je producten van biobased materialen gebruikt, vallen ze waarschijnlijk onder de regelgeving. In de praktijk worden voor bioplastics namelijk altijd additieven gebruikt, waardoor ze onder de regeling voor plastic wegwerpproducten vallen. Laat je goed informeren of jouw producten aan alle eisen voldoen en of ze echt het duurzame alternatief zijn dat je dacht te hebben.
6. Oktober: invoering uitgebreide producentenverantwoordelijkheid
Oktober markeert de uitbreiding van de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (EPR) voor verpakkingen. Dit principe houdt in dat producenten en importeurs financieel verantwoordelijk zijn voor het hele leven van hun product, inclusief de afvalfase. Je moet meebetalen aan het inzamelen, sorteren en recyclen van de verpakkingen die je op de markt brengt.
Voor plastic wegwerpbekers geldt sinds 2023 al een uitgebreide producentenverantwoordelijkheid. Vanaf oktober wordt dit systeem uitgebreid naar meer producten, waaronder wegwerpbekers en bakjes, zakjes en wikkels, en tasjes. Je moet je aansluiten bij Verpact om te zorgen dat jouw verpakkingen correct worden ingezameld en gerecycled.
Deze kosten maken de business case voor herbruikbare verpakkingen een stuk aantrekkelijker. Als je moet betalen voor het in omloop brengen van wegwerpmaterialen, terwijl herbruikbare alternatieven deze kosten niet met zich meebrengen, verschuift de financiële afweging. Reken uit wat de EPR-bijdrage voor jouw bedrijf betekent en vergelijk dit met de investering in een herbruikbaar systeem.
7. November: strengere controles en handhaving
Vanaf november intensiveert de handhaving van de plasticwetgeving. Toezichthouders gaan actiever controleren of bedrijven zich aan alle regels houden, en de boetes bij niet-naleving kunnen flink oplopen. Dit is een logische stap: wetgeving heeft alleen effect als er ook daadwerkelijk wordt gecontroleerd.
Toezichthouders letten vooral op een aantal kritische punten. Bij afhalen en bezorgen controleren ze of je klanten inderdaad een herbruikbaar alternatief aanbiedt en of je een meerprijs rekent voor plastic wegwerpbekers en bakjes. Bij consumptie ter plaatse checken ze of je geen plastic wegwerpproducten gebruikt, tenzij je onder een uitzondering valt zoals zorginstellingen.
Zorg dat je compliant bent door alle regels goed te kennen en toe te passen. Documenteer je processen en bewaar bewijsstukken zoals facturen van herbruikbare verpakkingen of contracten met inzameldiensten. Train je personeel zodat iedereen weet welke regels gelden en hoe jullie deze naleven. Bij een controle kun je dan aantonen dat je alles op orde hebt.
8. December: evaluatie en vooruitblik naar volgend jaar
December is traditioneel het moment waarop wordt geëvalueerd hoe de nieuwe regelgeving heeft gewerkt. Zijn de doelstellingen gehaald? Waar liep het stroef? En welke aanpassingen zijn nodig voor het komende jaar? Deze evaluaties bepalen mede het beleid voor de toekomstige verpakkingswetgeving.
Verwacht aankondigingen van verdere aanscherpingen voor volgend jaar. De trend is duidelijk: de Europese Unie en Nederland zetten stevig in op het terugdringen van plastic afval en de transitie naar een circulaire economie. Elke evaluatie leidt tot nieuwe inzichten en vaak tot strengere eisen voor bedrijven die verpakkingen gebruiken of produceren.
Gebruik deze evaluatiemomenten om je eigen bedrijfsvoering tegen het licht te houden. Waar kun je nu al stappen zetten om vooruit te lopen op toekomstige regelgeving? Welke investeringen in duurzame alternatieven betalen zich op termijn uit? Door proactief te handelen in plaats van reactief, bespaar je jezelf later veel stress en mogelijk ook boetes.
Zo blijf je vooruit in de verpakkingstransitie
De acht data die we hebben besproken laten zien dat plastic wetgeving 2024 een jaar vol veranderingen is. Van het wegwerpplastic verbod tot nieuwe rapportageverplichtingen en strengere handhaving: de regels worden maandelijks aangescherpt. Voor bedrijven in de foodservice en evenementenbranche betekent dit dat je continu alert moet blijven op nieuwe ontwikkelingen.
De belangrijkste actiepunten? Zorg dat je geen verboden wegwerpproducten meer gebruikt, stel een systeem op voor verpakkingsrapportage, bereid je voor op statiegeld voor blikjes en sluit je aan bij Verpact voor je producentenverantwoordelijkheid. Train je personeel, documenteer je processen en blijf op de hoogte van nieuwe regelgeving.
De verschuiving naar herbruikbare verpakkingen is niet langer een keuze maar een noodzaak. Bij ons heb je de mogelijkheid om te kiezen voor herbruikbare food containers, koffiebekers, festivalbekers en transportkratten. Of je nu gaat voor eenmalige verpakkingsverhuur of terugkerende voorraad op maandbasis: je loopt vooruit op toekomstige regelgeving en bespaart op EPR-kosten. Met flexibele contractduur en minimale investering maak je de overstap naar circulaire verpakkingen zonder grote financiële risico’s.
De verpakkingstransitie gaat door, met of zonder jou. Welke stappen ga jij deze maand al zetten om compliant te blijven? Neem contact met ons op om te ontdekken hoe onze tracking technologie en wasservice jouw bedrijf kunnen helpen bij de overstap naar herbruikbare verpakkingen.
Frequently Asked Questions
Hoe kan ik controleren of mijn huidige verpakkingen nog aan de nieuwe wetgeving voldoen?
Vraag bij je leverancier naar de materiaalsamenstelling en certificeringen van je verpakkingen. Let vooral op of producten oxo-degradeerbare kunststoffen bevatten (volledig verboden) en of kartonnen bekers een plastic coating hebben (vallen onder verbod). Bewaar alle productspecificaties en facturen als bewijs, want bij controles moet je kunnen aantonen dat je verpakkingen compliant zijn.
Wat zijn de boetes als ik me niet aan de plasticwetgeving houd?
De boetes kunnen flink oplopen en variëren afhankelijk van de overtreding. Voor het gebruik van verboden wegwerpplastic of het niet aanbieden van herbruikbare alternatieven bij afhaal en bezorg kun je een bestuurlijke boete krijgen. De exacte bedragen worden per geval bepaald door de toezichthouder, maar kunnen oplopen tot duizenden euro’s, vooral bij herhaalde overtredingen.
Moet ik als kleine horecaondernemer ook aansluiten bij Verpact?
Ja, als je verpakkingen op de Nederlandse markt brengt (bijvoorbeeld als je verpakte producten importeert of eigen verpakte producten verkoopt), ben je verplicht om je aan te sluiten bij Verpact. Dit geldt ook voor kleine ondernemers. Via Verpact draag je bij aan de inzameling en recycling van je verpakkingen, wat onderdeel is van de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid.
Hoe zet ik een praktisch statiegeldsysteem op voor mijn evenement of horecagelegenheid?
Plaats duidelijk zichtbare innamepunten op strategische locaties, zoals bij uitgangen en bij de bar. Gebruik een eenvoudig systeem waarbij bezoekers direct hun statiegeld terugkrijgen, bijvoorbeeld via personeel of inname-automaten. Zorg voor voldoende capaciteit tijdens piekuren en communiceer helder naar bezoekers waar ze blikjes kunnen inleveren. Maak afspraken met een inzameldienst voor de retournering van de verzamelde blikjes.
Zijn bioplastics en composteerbare verpakkingen nu wel of niet toegestaan?
Bioplastics vallen gewoon onder de plasticwetgeving, ook al zijn ze gemaakt van plantaardige grondstoffen zoals mais of suikerriet. Producten van oxo-degradeerbare kunststof zijn volledig verboden. Composteerbare verpakkingen zijn alleen toegestaan als ze aan strikte certificeringseisen voldoen en echt industrieel composteerbaar zijn. Laat je goed informeren door je leverancier en vraag naar de juiste certificaten voordat je deze producten inkoopt.
Wanneer loont het financieel om over te stappen op herbruikbare verpakkingen?
De business case wordt steeds gunstiger door de EPR-kosten die je moet betalen voor wegwerpverpakkingen. Reken uit hoeveel je nu uitgeeft aan wegwerpverpakkingen inclusief EPR-bijdrage, en vergelijk dit met de investering in herbruikbare alternatieven. Bij regelmatig gebruik (bijvoorbeeld dagelijkse horeca of meerdere evenementen per jaar) verdient een herbruikbaar systeem zich vaak al binnen 6-12 maanden terug, zeker met flexibele huurconstructies.
Welke administratie moet ik bijhouden om bij een controle compliant te zijn?
Bewaar alle facturen en bestellijsten van je verpakkingen, zodat je kunt aantonen wanneer je welke voorraad hebt ingekocht. Documenteer je processen voor het aanbieden van herbruikbare alternatieven en het inzamelen van statiegeld. Houd bij welke verpakkingen je gebruikt en in welke hoeveelheden voor de rapportageverplichting. Bewaar ook contracten met inzameldiensten en je Verpact-aansluiting als bewijs van je producentenverantwoordelijkheid.